Arıtma ihtiyacı arıtılmış atıksuların verildiği alıcı ortamın kullanım maksatlarına göre belirlenir. İçme suyu temini veya yüzme maksadıyla kullanılan küçük bir nehre verilen atıksuların, su ulaşımı için kullanılan bir nehre verilen atıksulara göre daha ileri derecede arıtılmaları gerekmektedir. Tipi bir atıksu arıtma tesisi elemanları ile, her elemanın bir icra ettiği vazifeler gösterilmiştir. Bu bölümün amacı atıksu arıtma sistemlerini genel özellikleri ile tanıtmaktır. Değişik tipteki atıksu arıtma tesislerine ait tipik akım diyagramları sizlere gösterilmiştir. Tasfiye tesisine gelen atıksular önce iri maddelerinden arındırılır. Bu, ya ızgaralar kullanılarak iri maddelerin ayrılması veya öğütücüler kullanılarak iri maddelerin parçalanarak atıksuya verilmesi ve takip eden ünitelerde arıtılması şeklinde olur. Atıksulardan iri maddelerin giderilmesi bilhassa pompalarda tıkanma probleminin önlenmesi açısından gereklidir.

Bütün atıksu tesislerinde toplama, tasfiye ve uzaklaştırma şeklinde üç ana unsur mevcuttur. Atıksular evsel ve sanayi atıksuları olmak üzere iki ana grupta toplanır. Burada sadece evsel nitelikli atıksuların tasfiyesi ile ilgili hususlar ele alınacaktır. Atıksu, toplumun kullanılmış suyu ile kanallar kontrolümüz dışında giren infiltrasyon yüzeysel su ve kaçak yağmursuyu bağlantılarını da ihtiva edebilir. Atıksular kanallar ve pompa istasyonlarından oluşan kompleks bir toplama sistemi ile oluşturdukları yerden arıtılacakları yere iletilirler. Toplama sistemleri, ayrık sistemler ve birleşik sistemler olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrık sistemlerde atıksu ve yağmur suları ayrı ayrı kanallarda akarlar. Birleşik sistemde ise atıksu ve yağmur suları aynı kanal içinde taşınır, yer yer dolu savak ismi verilen yapılarla taşınan birleşik suyun bir kısmı yakındaki yüzeysel sulara deşarj edilir.